T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI ANTALYA ELMALI MÜZESİ MÜDÜRLÜĞÜ

Antik Kentler

 antik kentler.jpg

CHOMA (HACIMUSALAR)

Elmalı-Kaş karayolu üzerinde, Elmalı İlçe merkezinin 14.5 km güneybatısında Elmalı ovasının merkezine yakın bir noktada yer almaktadır. Deniz seviyesinden yaklaşık 1040 m. yüksekliktedir. Höyük yuvarlak bir görünüme sahip olup 300x350 m. boyutunda, 10-12 m. yüksekliğindedir. Kenarları yüksek ortası çukur olan höyüğün yamaçlarında teraslar görülmektedir.

Höyük 1994'ten itibaren Doç.Dr. İlknur Özgen başkanlığındaki bir kazı ekibi  tarafından kazılmaktadır.

Höyükte çalışılan dört ana alanda yoğun mimari kalıntılarla karşılaşılmıştır. Doğu yamacında kerpiçten bir sur duvarı ile kuzey yamacında kerpiç duvarı destekleyen kum taşından diğer bir sur kalıntısı höyük yerleşmesinin oldukça iyi tahkim edilmiş olduğunu göstermektedir. Duvarların altında ele geçmiş olan çanak çömlekler nedeniyle  erken duvarlar M.Ö 6-5. yüzyıllara, geç duvarlar ise Helenistik Döneme (M.Ö 2.yy) tarihlenebilmektedir. Doğudaki sur duvarları 30-35 kerpiç tuğla sırasına sahip olup,3.5 m. yüksekliğindeki kısmı ele geçmiştir. Gün ışığına çıkartılmış olan buluntular, Höyüğün Neolitik dönemden itibaren Kalkolitik Dönem ,Erken Tunç ve Demir çağlarında iskan edilmiş olduğunu, bu iskanın Roma ve Erken Hristiyanlık Döneminde yoğunlaştığını belgelemektedirler.


Höyüğün ortasında 3 evreli bir kilise yapısı bulunmaktadır. Erken kilise dikdörtgen şeklinde bir bazilika yapısıdır.  5. ve 6. yy'da, planı değiştirilmiş üç konçlu kilise yapısı da geç 6. ve 7.yy'a tarihlenmektedir. Geç devir kilisesi dediğimiz kubbeli kilise yapısı 10 ve 11. yy'a tarihlenebilir. Böylece kilisenin  M.S. 5 ve 11. yüzyıl arasındaki zaman dilimine tarihlenebilecek kilisenin üç ana evresi de kendi içinde alt evrelere ayrılmaktadır. Kilisenin üç ana evresinde de antik yapılardan getirilmiş olan devşirme malzeme kullanılmıştır. Kazılar sırasında gün ışığına çıkartılan insan figürlü, bitkisel ve geometrik motiflere sahip duvar resimleri geometrik desenli mozaik tavanlar, mimari parçalar ayinle ilgili diğer buluntular ve çanak çömlek parçaları değerlendirildiğinde Hacımusalar Kilisesinin Elmalı bölgesinde yerel öneme sahip bir kilise olmasından çok önemli bir dini merkez olması gerektiği ortaya çıkmaktadır. Antik dönem piskopos listelerinde Choma 'nın da piskoposluk merkezi olarak yer almış olması bu görüşü desteklemektedir.


Hacımusaların Roma Dönemi öncesi adı bilinmemektedir. Bu bağlamda Choma adının yunanca '' yığma toprak tepe'' anlamını taşıması, Hacımusaların Klasik dönemde de höyük görüntüsüne sahip olduğunu göstermektedir.




POĞLA

Korkuteli İlçesi, Çomaklı Köyü, Kaçarlar Höyük mevkiinde bulunan Poğla Antik kenti,  Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 19.02.2009  tarih ve 2940 sayılı kararı ile I. Derece Arkeolojik Sit Alanı olarak tescil edilmiştir. 

 

PODALİA

 Antalya ili, Elmalı İlçesi, Karamık Köyü, Avlan Gölü mevkiinde bulunan Podalia Antik Kenti Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 31.08.1999 gün 4325 sayılı kararı ile I. derece Arkeolojik Sit alanı olarak tescillenmiştir.

 

SOKLAİ

 Söğle köyü, Avdancık mevkiinde yer alan Soklai Antik Kenti, Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 28.09.2009 gün 3398 sayılı karar ile I. derece Arkeolojik Sit alanı olarak tescillenmiştir. 

KARATAŞ (SEMAYÜK)

 1954 yılında Prof .Dr.Matcheld Mellink tarafından Elmalı ovasında gerçekleştirilen yüzey araştırmaları ile bölgenin  M.Ö. 3. Binyıl Batı Anadolu kültürleri arasında önemli bir rol oynadığı belirlenmiştir. 1967 yılında yapılan yüzey araştırmaları ile de Neolitik, Erken ve Geç Kalkolitik dönemlere ait buluntu veren yerleşmeler saptanmıştır. Akçay I, Gökpınar, Bozburun, Karaburun, Bayındırköy, Bağbaşı, Hacımusalar, Semayük, Dinsiz ve Yaka Çiftliği bunlardan bazılarıdır.

Elmalı Bölgesindeki İlk Arkeolojik kazılar 1963-74 yılları arasında Prof.Dr. Matcheld Mellink başkanlığındaki bir ekiple Bağbaşı ve Karataş-Semayük'te yapılmıştır.

Elmalı düzlüğündeki çok sayıdaki höyükten biri olan Karataş-Semayük Elmalı'nın yaklaşık 7 km. doğusundaki Semayük köyünün ( yeni ismi Bozöyük) hemen batısında yeralan 100 m. çapında ve yaklaşık 4 metre yüksekliğinde yassı bir höyüktür.

Karataş-Semayük  çevresinde  toplam 15000 m2 olan alanda yapılan 125 açmadaki kazılarda Erken Bronz I,II (yaklaşık M.Ö. 2450-2400) ve III (yaklaşık M.Ö. 2300) dönemlerine ait  6 kültür tabakası tespit edilmiştir.

Buluntular:

Semayük seramiği kaba hamurlu ve gözenekli olduğundan kırılmaya ve çürümeye müsaittir. Tip olarak Burdur, Beycesultan Troya ve Ege adaları ile yakın benzerliği olduğu gibi kendine has özellikleri de mevcuttur. Tek renkli, iki renkli, insize ve inkristasion dekorasyonlu türleri mevcuttur. Şekil olarak sivri ve yayvan gaga ağızlı testiler geniş ve uzun boyunlu dört veya iki kulplu vazolar akıtacaklı kaplar, minyatür yuvarlak ve gaga ağızlı kaplar, makara kulplu kaplar ve pithoslar çoğunluktadır. Karataş'ta görülen diğer eserlerin başında kemik ve taş eserler gelir. Bunlar içinde kemik, bız, çekiç, taş çekiç, topuz ve biley taşı en çok görülen eserlerdendir.

Höyük, Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 30.01.2007 gün 1415 sayılı karar ile I. Derece Arkeolojik Sit Alanı olarak tescillenmiştir.


Semayük küp mezar buluntuları.